Informacje dla Pacjenta

 

INFORMACJE DLA PACJENTÓW ZAKWALIFIKOWANYCH DO OPERACJI KARDIOCHIRURGICZNEJ

 

Wszystkie zawarte poniżej informacje mają charakter orientacyjny.

 

1. Oczekiwanie do operacji

Jeśli zostali Państwo zakwalifikowani do operacji serca, kilka dni przed planowanym przyjęciem otrzymacie z sekretariatu Kardiochirurgii informację potwierdzającą termin zgłoszenia się do szpitala.
W sprawie terminu przyjęcia do Oddziału Kardiochirurgii można zasięgnąć informacji pod numerem telefonu 32/37-33-664.

 

Pod tym samym numerem prosimy zostawić informację, gdyby zaistniały okoliczności, które uniemożliwią Państwu zgłoszenie się do szpitala w wyznaczonym terminie, jak np. przeziębienie czy inna choroba lub zdarzenie losowe.

 


2. Co należy zabrać do szpitala ?

  • Skierowanie do przyjęcia na Oddział Kardiochirurgii wystawione przez lekarza rodzinnego.
  • Wszystkie karty wypisowe z poprzednich hospitalizacji.
  • Wyniki badań i konsultacji przeprowadzonych przez innych specjalistów.
  • Zapis z wykonanej koronarografii, który otrzymali Państwo na płycie CD w Oddziale Kardiologii, w którym była ona wykonana.
  • Listę aktualnie przyjmowanych leków.
  • Kartę chipową NFZ jeśli są Państwo mieszkańcami Śląska.
  • Zaświadczenie o opłacaniu składek ZUS (legitymacja ubezpieczeniowa, ostatni odcinek renty lub emerytury).
  • RZECZY OSOBISTE: rozpinaną piżamę, szlafrok, bieliznę (w tym biustonosz), kapcie, środki higieny osobistej i inne przedmioty, które ułatwią pobyt w szpitalu np.: aparat słuchowy, okulary.

 

3. Przyjęcie na Oddział Kardiochirurgii i przebieg hospitalizacji

W dniu zgłoszenia się do szpitala spotka się z Państwem lekarz, który przeprowadzi wywiad lekarski, wypełni historię choroby oraz zaleci wykonanie niezbędnych przed operacją badań. Udzieli również odpowiedzi na interesujące Was pytania.

 

Dokładamy wszelkich starań, aby maksymalnie skrócić okres oczekiwania na operację. Z tego powodu zdecydowana większość pacjentów operowana jest w kolejnym dniu po zgłoszeniu się do szpitala.

 

Po przyjęciu na oddział, w okresie przedoperacyjnym spotkają się Państwo z rehabilitantem, który przygotuje Was do ćwiczeń, jakie rozpoczną się w pierwszym dniu po operacji i będą trwały do czasu opuszczenia szpitala. Pokaże także jak korzystać z szelek, które dodatkowo stabilizują mostek w trakcie takich czynności jak kaszel, kichanie czy zmiana pozycji ciała, czyli czynności które, poprzez wywoływanie dodatkowych naprężeń mogą doprowadzić do jego rozejścia się. Proponowany zestaw ćwiczeń został stworzony i dostosowany do możliwości osób z chorobami serca. Jeśli zajdzie taka potrzeba, będą mogli Państwo skorzystać z opieki psychologicznej.

 

Zanim zostaną Państwo zabrani na blok operacyjny otrzymacie lek, zadaniem którego jest zmniejszenie poziomu odczuwanego zdenerwowania i przygotowanie organizmu do ogólnego znieczulenia. Średni czas trwania operacji to około 4 – 6 godzin. Następnie przewieziemy Was do Oddziału Pooperacyjnego, w którym w warunkach intensywnego nadzoru medycznego pacjent pozostaje najczęściej przez pierwszy dzień lub dwa po operacji.

 

Stąd pacjent jest przekazywany do Oddziału Kardiochirurgii.

 

Od momentu przyjęcia do szpitala prosimy zgłaszać personelowi lekarskiemu i pielęgniarskiemu wszelkie dolegliwości, które Państwo zauważają i które wywołują Wasz niepokój (np.: ból, uczucie duszności, kołatanie serca, osłabienie, zawroty głowy, bezsenność, brak apetytu itp.).

 

Średni okres hospitalizacji po operacji wynosi około 5-7 dni. Po upływie tego czasu zostaniecie Państwo wypisani do domu lub szpitala bliżej miejsca zamieszkania celem kontynuacji leczenia. Stan zdrowia przy wypisie umożliwia odbycie podróży w pozycji siedzącej, bez konieczności opieki medycznej na czas transportu. Oznacza to, że w dniu wypisu rodzina odbiera pacjenta ze szpitala i może go bezpiecznie przewieźć własnym samochodem do miejsca docelowego. Jeśli mieszkają Państwo daleko od szpitala, prosimy o robienie ok. 10-15 minutowych postojów, w trakcie których będą mogli Państwo chwilę pospacerować.

 

Jeśli są Państwo aktywni zawodowo i potrzebne Wam będzie zwolnienie lekarskie prosimy poinformować nas o tym w dniu wypisu. Jednocześnie prosimy o dostarczenie numeru NIP zakładu pracy.

 

INFORMACJE DLA PACJENTÓW PO PRZEBYTEJ OPERACJI KARDIOCHIRURGICZNEJ

 

1. Opieka nad raną pooperacyjną

  • Zachowujcie Państwo higienę ciała – codzienna kąpiel pod natryskiem w letniej wodzie ma na celu oczyszczanie powierzchownych zanieczyszczeń na skórze, które potencjalnie mogłyby stać się źródłem zakażeń przyrannych.
  • Do czasu zagojenia ran unikaj kąpieli w wannie, nie używaj gąbki, zadbaj o to, aby woda nie była ani zbyt gorąca ani zbyt chłodna. Po umyciu osusz delikatnie ranę, nie pocieraj jej.
  • Codziennie podczas zmiany opatrunku obejrzyjcie Państwo uważnie rany pooperacyjne.  Niewielki obrzęk, zaczerwienienie, bądź dyskretne mrowienie w miejscach cięć chirurgicznych nie powinny Państwa niepokoić przez okres dwóch miesięcy – jest to czas potrzebny do całkowitego wygojenia się ran pooperacyjnych
  • Ranę na klatce piersiowej oraz nodze lub ręce należy pielęgnować zgodnie z instrukcją zamieszczoną poniżej. W razie wątpliwości prosimy o kontakt telefoniczny z poradnią kardiochirurgiczną.

 

Zmiana opatrunku na ranach pooperacyjnych:

  • zmieniaj opatrunek codziennie,
  • przemyj ranę pooperacyjną jałowym gazikiem nasączonym 70% spirytusem wzdłuż rany, a następnie symetrycznie na zewnątrz. Na koniec spryskaj ranę Neomycyną Spray,
  • w celu zmniejszenia podrażnienia rany przez bieliznę można osłonić ją pojedynczymi jałowymi gazikami
  • Szwy usuwane są zazwyczaj w 14 dobie po zabiegu operacyjnym, podczas kontrolnej wizyty w Poradni Kardiochirurgicznej.
  • Aby zapobiec przebarwieniu blizn pooperacyjnych przez pierwszy rok po zabiegu  unikajcie Państwo kąpieli słonecznych

 

 

 

 

BARDZO WAŻNE

Przez trzy miesiące od dnia operacji stosujcie Państwo szelki stabilizujące mostek. Są one częściowym zabezpieczeniem przed rozejściem się brzegów mostka – niestabilności mostka co w konsekwencji prowadzi do powtórnego zabiegu chirurgicznego czyli tzw. refiksacji mostka.

 

 

2. KASZEL
Występujące u wielu chorych (szczególnie palaczy tytoniu) po zabiegu napady kaszlu są bardzo nieprzyjemne, mogą powodować silne dolegliwości bólowe w klatce piersiowej, a mocne i częste napady mogą powodować przecięcie mostka przez zespalające go szwy metalowe i jego niestabilności.
Aby zmniejszyć nasilanie się kaszlu prowadźcie Państwo intensywną rehabilitację oddechową.

 

Bezwzględnie skontaktujcie się Państwo  z lekarzem w Poradni Kardiochirurgicznej jeśli:

  • zauważycie zaczerwienienie skóry wokół rany,
  • pojawi się wyciek z rany w postaci płynu lub krwi,
  • rozejście się brzegów rany,
  • wystąpi stan podgorączkowy lub gorączka,
  • poczujecie „przeskakiwanie” lub „tarcie” w okolicy mostka,
  • wystąpią zaburzenia rytmu serca – jego przyśpieszenie powyżej 120 uderzeń na minutę, które nie jest związane z wysiłkiem fizycznym i utrzymuje się przez jakiś czasu lub spowolnienie akcji serca poniżej 60 uderzeń na minutę,
  • pojawi się uczucie duszności i skrócenie oddechu,
  • wystąpi nadmierne osłabienie,
  • pojawi się ból podobny do tego sprzed operacji.

 

3. Obrzęk nóg

U pacjentów, u których w celu wykonania pomostu aortalno-wieńcowego pobrano żyłę z kończyny dolnej, przez jakiś czas po operacji może utrzymywać się obrzęk tej kończyny. W celu zmniejszania objawów obrzęku pamiętaj o:

  • Prawidłowym bandażowaniu nogi zgodnie z instrukcją, co ułatwia odpływ krwi, z tym samym zapobiega nadmiernemu obrzękowi.
  • Odpoczynku, w trakcie którego należy unieść nogi w taki sposób, aby ułatwić z nich odpływ krwi do serca.
  • Częstych spacerach
  • Unikajcie Państwo pozostawania w nieruchomej pozycji stojącej przez okres dłuższy niż 15 min
  • W czasie podróży samochodem co godzinę róbcie Państwo 10 minutową przerwę

 

Zasady prawidłowego bandażowania nóg:

  • Bandaż lub pończochy uciskowe należy zakładać, gdy żyły nie są nadmiernie wypełnione krwią, najlepiej przed porannym wstaniem z łóżka,
  • Noga musi być zabandażowana od podstawy palców do kolana lub wyżej, w zależności od długości cięcia chirurgicznego, zaczynając od stopy tak, aby ucisk był silniejszy w jej dolnej części oraz wokół kostki oraz luźniejszy w górnej części nogi.
  • Bandaż elastyczny lub pończochy uciskowe można zdjąć na noc.

 

 

4. Aktywność fizyczna i powrót do pracy po operacji

Od pierwszych dni po operacji będziecie Państwo zachęcani do aktywności fizycznej, która jest dostosowana do Waszych aktualnych możliwości. Ćwiczenia, których nauczycie się pod opieką rehabilitantów będziecie mogli samodzielnie powtarzać po powrocie do domu.

 

Zakres czynności, które będzie można podejmować uzależniony jest od procesu zrastania się mostka, który trwa kilka tygodni (do trzech miesięcy). We wczesnym okresie po operacji warto pamiętać o tym, aby nie wykonywać czynności związanych z jego nadmiernym obciążaniem, takich jak np.: odkurzanie, grabienie liści, odśnieżanie, podnoszenie ciężkich przedmiotów czy noszenie opału lub opieranie całego ciężaru ciała na rękach. Warto również powstrzymać się od prowadzenia samochodu.

 

W trakcie pierwszych 6 tygodni można podejmować czynności takie jak:

  • Drobne prace domowe (ścieranie kurzu, mycie naczyń) – przy czym nie mogą to być czynności związane z unoszeniem rąk wysoko ponad głowę jak np. w trakcie mycia okien czy wieszania firan.
  • Drobne zakupy – ich łączny ciężar nie powinien przekraczać 4 kg i należy go równomiernie rozłożyć na obie ręce.
  • Nadmierne obciążanie rąk może utrudnić proces gojenia się mostka, a w konsekwencji doprowadzić do jego niestabilności i konieczności ponownej hospitalizacji. Mostek, jak każda kość potrzebuje czasu aby się zrosnąć !
  • Spacerowanie.
  • Chodzenie po schodach – w przypadku zmęczenia należy przystanąć i chwilę odpocząć. Ważne jest aby unikać sytuacji, w której podciągają się Państwo na poręczy.
  • Aktywność towarzyska – odwiedziny krewnych i przyjaciół.

 

Po upływie 6 tygodni od operacji i w miarę własnych możliwości będą Państwo mogli stopniowo poszerzać zakres wykonywanych czynności o np.: prasowanie, odkurzanie, prowadzenie samochodu czy powrót do aktywności seksualnej. Należy jednak pamiętać, że do końca trzeciego miesiąca po operacji obowiązuje zasada dbałości o to, aby nie przeciążać mostka.

 

Pamiętajcie Państwo, że nic na siłę. Powrót do pełnej sprawności jest procesem, który u każdego pacjenta przebiega indywidualnie długo i jest uzależniony od takich czynników jak wiek, rozległość zabiegu czy choroby współtowarzyszące. Proces ten czasem może trwać dłużej niż 3 miesiące.

 

Jeśli są Państwo aktywni zawodowo i myślą o powrocie do pracy, prosimy zgłosić się na wizytę kontrolną w poradni kardiochirurgicznej po upływie 6 tygodni od operacji. Konsultujący lekarz oceni Państwa  stan zdrowia i ustali dalsze postępowanie w zależności od charakteru obowiązków zawodowych, które wykonujesz.

 

5. Ból pooperacyjny

Dolegliwości bólowe związane z przebytą operacją mogą się u Państwa utrzymywać przez okres kilku tygodni po operacji serca. Stopień odczuwanego bólu łagodzi przyjmowanie leków przeciwbólowych. Jeśli w Państwa ocenie okres trwania dolegliwości jest zbyt długi lub jeśli ich charakter wywołuje niepokój (ból jest podobny do tego sprzed operacji) prosimy skontaktować się z lekarzem.

 

6. Samopoczucie i komfort psychiczny

Operacja serca jest dużym wyzwaniem emocjonalnym i ważnym etapem w życiu każdego pacjenta, który nie pozostaje bez wpływu na jego psychikę. Z tego powodu od momentu kwalifikacji do operacji, poprzez oczekiwanie do niej, wczesny lub odległy okres pooperacyjny mogą u Państwa wystąpić: zaburzenia snu – trudności z zasypianiem lub wczesne budzenie się, wahania nastroju, stany lękowe, utrata apetytu, drażliwość. Jeśli któryś z nich będzie się utrzymywał przez okres dłuższy niż kilka dni prosimy skontaktować się z lekarzem lub psychologiem. Komfort psychiczny w znaczący sposób wpływa na jakość naszego życia, dlatego warto nie lekceważyć tych objawów.

 

INFORMACJA DLA PACJENTÓW LECZONYCH DOUSTNYMI LEKAMI PRZECIWKRZEPLIWYMI – WARFIN, ACENOCUMAROL, SINTROM

 

Jeżeli do Twojego serca została wszczepiona sztuczna zastawka serca, masz utrwalone migotanie przedsionków czy skrzeplinę w sercu to znaczy, że jesteś zagrożony zatorem lub zakrzepem. Aby temu zapobiec należy przyjmować leki z grupy doustnych antykoagulantów WARFIN, ACENOCUMAROL, SINTROM. Leki te przyjmuje się do końca życia. Wyjątkiem jest wszczepienie  sztucznej biologicznej zastawki serca – w takim przypadku konieczność zażywania w/w leków zachodzi tylko przez okres trzech miesięcy.

 

DLACZEGO DOUSTNE LEKI PRZECIWKRZEPLIWE SĄ INNE NIŻ WSZYSTKIE ?

 

Dla każdego pacjenta dawka leku jest ustalana INDYWIDUALNIE a uzyskany poziom obniżonej krzepliwości mierzony jest za pomocą oznaczania wskaźnika INR.

 

Efekt działania doustnych antykoagulantów może zmieniać się zależnie od diety, trybu życia, oraz innych przyjmowanych leków. Dlatego dawka leku ustalona w trakcie pobytu w szpitalu może wymagać zmian.
Optymalnie prowadzone leczenie z jednej strony przyczynia się do obniżenia krzepliwości krwi, ale z drugiej strony nie powinno obniżać tej krzepliwości nadmiernie by nie spowodować krwotoków. Oznacza to, że odpowiednio dobrana dawka leków chroni przed bardzo poważnymi powikłaniami, które mogą prowadzić do ciężkiego kalectwa, a nawet śmierci.

 

Powikłania związane z leczeniem przeciwkrzepliwym dzielimy na:

  • Powikłania zakrzepowo-zatorowe – są one związane ze zbyt małym stopniem rozrzedzenia krwi, czyli niskim poziomem INR, z których najgroźniejsze to: udar mózgu, zaburzenia funkcji sztucznej zastawki, zatory i zakrzepy obwodowe, np. kończyn dolnych.
  • Powikłania krwotoczne – są one związane ze zbyt dużym stopniem rozrzedzenia krwi, czyli wysokimi wartościami poziomu INR, z których najgroźniejsze to: wylew krwi do mózgu, krwawienie z przewodu pokarmowego.

 

Jeśli zaobserwujesz u siebie takie objawy jak np.: krwawienie z nosa czy dziąseł, podskórne wybroczyny, łatwe siniaczenie skóry, czarny stolec, przedłużające się krwawienie miesięczne, to może to być związane z tym, że poziom INR jest zbyt wysoki. Prosimy skontaktować się w takiej sytuacji z lekarzem w celu kontroli poziomu INR i ewentualnej modyfikacji dawki leku.

 

Pomyślność tego leczenia zależy od Państwa dobrej współpracy z lekarzem oraz sumiennej samokontroli.

 

WSKAŹNIK INR

 

Każdy chory przyjmujący WARFIN, ACENOCUMAROL, SINTROM musi regularnie dokonywać pomiarów INR ( International Normalized  Ratio) i systematycznie zapisywać wyniki w DZIENNIKU ANTYKOAGULACJI, który otrzymacie Państwo w naszym szpitalu. To WASZ nowy ważny dokument. Legitymację tę należy okazać każdemu lekarzowi podczas każdej wizyty i przed każdym zabiegiem!

 

Na podstawie wieloletnich badań wielu specjalistów ustalono optymalne  przedziały zalecanych wartości wskaźnika INR dla poszczególnych grup pacjentów:

 

WSKAZANIA WARTOŚĆ  INR
Wszczepione mechaniczne zastawki serca 2,5 -3,5
Migotanie przedsionków 2,0 – 3,0
Wszczepione zastawki biologiczne (przez okres 3 miesięcy bez migotania przedsionków) 2,0 – 3,0
Dwupłatkowa zastawka mechaniczna wszczepiona w pozycję aortalną 2,0 – 3,0

 

PAMIĘTAJ

  • W żadnym wypadku NIE WOLNO PRZERYWAĆ leczenia doustnym
  • Jedynym WYJĄTKIEM jest sytuacja, gdy WSKAŹNIK INR PRZEKRACZA WARTOŚĆ 4,0 – wówczas NA JEDEN DZIEŃ przerwać leczenie i NASTĘPNEGO DNIA oznaczyć INR.
  • Lek należy przyjmować regularnie tak jak zalecił lekarz, najlepiej o tej samej porze dnia.
  • Wskaźnik INR należy kontrolować regularnie, a jego wyniki zapisywać w dzienniku antykoagulacji.
  • Jeśli wystąpią NIEPOKOJĄCE OBJAWY należy PILNIE oznaczyć wskaźnik INR i SKONTAKTOWAĆ SIĘ Z LEKARZEM.
  • ZAWSZE INFORMUJ każdego lekarza i stomatologa, że zażywasz leki przeciwkrzepliwe.

 

JAK CZĘSTO KONTROLOWAĆ WSKAŹNIK INR


Przez pierwszy miesiąc po wypisaniu ze szpitala poziom INR należy kontrolować dwa razy w tygodniu. W ciągu następnych dwóch miesięcy należy go kontrolować co dziesięć dni. W późniejszym okresie po operacji wskaźnik ten można oznaczać raz w miesiącu.

 

Jeśli wartości INR ulegają dużemu wahaniu, lub gdy u pacjenta występuje zaburzenie sprawności funkcji wątroby albo czynniki wpływające na zaburzenia wchłaniania witaminy K, odstępy pomiędzy kolejnymi oznaczeniami INR muszą być krótsze niż 4 tygodnie.

 

ZASADY LECZENIA PRZECIWKRZEPLIWEGO

 

Dawkowanie acenokumarolu jest indywidualne dla każdego leczo­nego, zmienne z okresu na okres, przyjmowane na zlecenie lekarza i pod jego kontrolą.

 

Efekt działania leku może zmieniać się zależnie od trybu życia, spożywanych pokarmów, przyjmowania innych leków. Dawka ustalona w trakcie Twojego po­bytu w szpitalu może wymagać zmian. Dlatego regularna kontrola w najbliższym Twego miejsca zamieszkania laboratorium (badanie tzw. zawartości protrombiny w surowicy krwi wyrażone wartością INR) w terminach ustalonych przez leka­rza (zwykle, w późniejszym okresie po operacji, co 2 tygodnie) jest niezbędna. Lek stosowany bez kontroli może działać zbyt słabo (groźba zatoru) lub zbyt silnie (przyczyna groźnych krwawień).
Na początku leczenia testy laboratoryjne należy wykonywać zwykle częściej.

 

Pamiętaj zawsze, że:

  • badanie należy wykonywać na każde zlecenie lekarza,
  • po otrzymaniu wyniku musisz skontaktować się z najbliższym lekarzem, aby ustalił dalsze dawkowanie,
  • wynik badania musi być odnotowany w odpowiedniej rubryce książeczki leczenia przeciwkrzepliwego,
  • w żadnym wypadku nie wolno przerywać leczenia bez porozumienia z lekarzem,
  • lek musi być przyjmowany regularnie, jeden raz dziennie, najlepiej o tej samej porze dnia i czasie po posiłku.

 

NIEBEZPIECZEŃSTWA ZWIĄZANE Z LECZENIEM PRZECIWKRZEPLIWYM

 

Sztuczna zastawka, która została wszczepiona w miejsce własnej, uszkodzonej zastawki, jest miejscem na którym mogą powstawać skrzepliny. Skrzepliny powodują uszkodzenie zastawki lub też mogą stać się źródłem za­torów obwodowych, np. do mózgu. Aby temu zapobiec musisz zażywać lek rozrzedzający krew. Należy jednak pamiętać, że zbyt duże rozrzedzenie krwi może spowodować krwawienia, z których niektóre mogą być groźne nawet dla życia.

 

Ogólnie więc powikłania związane z leczeniem przeciwkrzepliwym dzielimy na:

  • Powikłania zakrzepowo-zatorowe związane ze zbyt małym stopniem roz­rzedzenia krwi, czyli niskimi wartościami INR, z których najgroźniejsze to: udar mózgu, zaburzenie funkcji sztucznej zastawki, zatory i zakrzepy obwo­dowe, np. kończyn dolnych
  • Powikłania krwotoczne związane ze zbyt dużym stopniem rozrzedzenia, czyli wysokimi wartościami INR, z których najgroźniejsze to wylew krwi do mózgu, krwawienie z przewodu pokarmowego.

 

Należy pamiętać, że pojawienie się takich objawów, jak krwawienie z nosa, dziąseł, podskórne wybroczyny, łatwe siniaczenie skóry, czarny stolec czy obfite i przedłużające się krwawienia miesięczne mogą być sygnałem, że INR jest zbyt wysoki, co może spowodować groźne powikłania. Należy wówczas skontakto­wać się pilnie z lekarzem celem kontroli INR i ewentualnej zmiany dawki leku.

 

GRUPA RYZYKA POWIKŁAŃ ZAKRZEPOWO-ZATOROWYCH I KRWOTOCZNYCH

 

Do chorych szczególnie narażonych na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatoro­wych i krwotocznych należą osoby z następującymi czynnikami:

  • wiek powyżej 65 roku życia
  • migotanie przedsionków
  • niewydolność serca i zespół małego rzutu
  • udar mózgu w wywiadzie
  • krwawienie z przewodu pokarmowego w wywiadzie

 

Choroby towarzyszące:

  • nadciśnienie tętnicze
  • cukrzyca
  • niewydolność nerek
  • niedokrwistość i choroby układu krzepnięcia

 

ZABIEGI CHIRURGICZNE I STOMATOLOGICZNE

 

ZAWSZE INFORMUJ KAŻDEGO LEKARZA I STOMATOLOGA,  ŻE ZAŻYWASZ LEKI PRZECIWKRZEPLIWE!

 

Należy pamiętać, że leczenie LEKAMI PRZECIWKRZEPLIWYMI (Warfin, Acenokumarol, Sintrom) powoduje wzrost ryzyka wystąpienia krwawień podczas zabiegów chirurgicznych i niektórych zabiegów stomatologicznych (np. usunięcie zęba). Przed planowanym zabiegiem operacyj­nym należy 3 dni wcześniej odstawić Warfin, Acenokumarol, Sintrom. W celu uniknięcia wystą­pienia powikłań należy po odstawieniu Warfinu, Acenokumarolu, Sintromu w odpowiednim czasie rozpocząć podawanie zastrzyków z heparyną rozrzedzających krew, o krótszym jednak czasie działania. Instrukcja dla lekarza odstawiania Warfin, Acenokumarol, Sintrom  i przej­ściowego zastępowania go zastrzykami z heparyny jest podana w legitymacji. Udając się w celu wykonania jakiegokolwiek zabiegu należy uprzedzić lekarza, że pobierasz Warfin, Acenokumarol, Sintrom i pokazać legitymację w której znajdują się szcze­gółowe instrukcje.

 

Proszę jednak pamiętać, że należy uprzedzić lekarza 3 dni wcześniej przed planowanym zabiegiem, gdyż tyle trwa bezpieczne przygotowanie chorego do zabiegu. Oczywiście w razie wystąpienia okoliczności które nakazują wykonanie zabiegu operacyjnego ze wskazań życiowych lekarz niejednokrotnie musi podjąć decyzję o operowaniu chorego w trybie nagłym mając świadomość zwiększone­go ryzyka krwawień na skutek leczenia przeciwkrzepliwego.

 

INSTRUKCJA PROFILAKTYKI PRZECIWZAKRZEPOWEJ OKOŁOOPERACYJNEJ

 

W przypadku planowanych zabiegów inwazyjnych (polegających na przerwa­niu tkanek) należy zastosować profilaktykę przeciwzakrzepową „pomostową”. Polega ona na odstawieniu Warfinu, Acenokumarolu, Sintromu i zastąpieniu heparyną niefrakcjono­waną (konieczność kilku wstrzyknięć dziennie, łatwość odwrócenia działania po­daniem siarczanu protaminy) lub heparyną drobnocząsteczkową (zwykle jedna dawka podskórnie dziennie).

 

Zabiegi operacyjne:
I etap: odstawić Warfin, Acenokumarol, Sintrom  na 3 dni przed planowanym terminem zabiegu i na drugi dzień włączyć heparynę,
II etap: w trakcie podawania heparyny wykonać oznaczenie INR w przeddzień zabiegu i jeżeli jest < 1,5 można planować zabieg pamiętając o odstawieniu rów­nież heparyny na 12-24 godzin wcześniej,
III etap: należy ponownie podawać heparynę w najkrótszym czasie po zabiegu jeżeli nie ma już ryzyka krwotoku oraz równocześnie podawać acenokumarol.
IV etap: po osiągnięciu zalecanego, terapeutycznego poziomu INR można od­stawić heparynę.

 

W przypadku stosowania Fraxiparine dawkowanie jest następujące:
Jedno wstrzyknięcie podskórne dziennie przy masie pacjenta
do 50 kg – 0,4 ml
50-70 kg – 0,6 ml
od 70 kg – 0,8 ml

 

Strategia postępowania okołooperacyjnego musi być zawsze rozważana przez lekarza indywidualnie uwzględniając ryzyko powikłań zakrzepowych i krwawień.

 

W przypadku małych zabiegów stomatologicznych, gdy można zastosować miejscową kontrolę krwawienia można nie odstawiać Warfinu, Acenokumarolu, Sintromu.

 

RYZYKO ZAKAŻENIA ZASTAWKI – INFEKCYJNEGO ZAPALENIA WSIERDZIA (IZW)

 

Sztuczna zastawka łatwo może stać się miejscem skupiania się bakterii i innych drobnoustrojów jak np. grzybów, co może spowodować wystąpienie bardzo groźnego dla życia powikłania jakim jest infekcyjne zapalenie wsierdzia. Należy pamiętać, że niektóre zabiegi diagnostyczne, niektóre operacje, a także wiele zabiegów stomatologicznych wiąże się z wysokim ryzykiem zakażenia bakteria­mi, które w konsekwencji mogą wywołać zapalenie wsierdzia. Ale takie samo ryzyko powstaje w trakcie źle leczonego przeziębienia, zapalenia oskrzeli, płuc oraz innych zakażeń, również z próchniczych zębów. Aby uniknąć tego zagro­żenia należy uprzedzić wcześniej lekarza wykonującego zabieg, który oceni czy powinieneś otrzymać antybiotyk przed zabiegiem.

 

Legitymacja dokładnie określa przed jakimi zabiegami chory musi otrzymać antybiotyk, wraz z podaniem rodzaju leku i jego dawkowania.10

 

INSTRUKCJA PROFILAKTYKI INFEKCYJNEGO ZAPALENIA WSIERDZIA (IZW)

 

Choroby serca, w których wskazana jest profilaktyka IZW:

 

RYZYKO DUŻE

  • protezy zastawkowe serca
  • złożone wrodzone sinice wady serca
  • przebyte infekcyjne zapalenie wsierdzia
  • operacyjnie wytworzone połączenia w krążeniu dużym lub małym

 

RYZYKO UMIARKOWANE

  • nabyte wady zastawkowe
  • wypadanie płatka zastawki mitralnej z niedomykalnością zastawki lub dużym zgrubieniem płatków
  • wrodzone wady serca bez sinicy (z wyjątkiem ubytku w przegrodzie między­przedsionkowej typu ostium secundum)
  • kardiomiopatia przerostowa
  • stan po przezskórnym zamknięciu ubytku w przegrodzie międzyprzedsionko­wej lub drożnego otworu owalnego (do 12 mies.).

 

ZABIEGI PREDYSPONUJĄCE DO WYSTĄPIENIA IZW

 

W obrębie jamy ustnej, dróg oddechowych lub przełyku:

  • ekstrakcja zęba
  • zabiegi w obrębie przyzębia
  • leczenie kanałowe
  • usuwanie kamienia nazębnego
  • implantacja zęba
  • usunięcie migdałka podniebiennego lub gardłowego
  • bronchoskopia sztywnym instrumentem
  • endoskopowe rozszerzanie przełyku
  • skleroterapia żylaków przełyku

 

W obrębie układu moczowo-płciowego lub pokarmowego (z wyłączeniem przełyku):

  • zabiegi w obrębie dróg żółciowych
  • cewnikowanie lub wziernikowanie moczowodu
  • cystoskopia w przypadku zakażenia układu moczowego
  • poszerzanie cewki moczowej
  • przezcewkowe wycięcie lub biopsja gruczołu krokowego11

 

Profilaktyka infekcyjnego zapalenia wsierdzia:

 

Zabiegi w obrębie jamy ustnej, dróg oddechowych i przełyku:
1. Profilaktyka standardowa: amoksycylina 2,0 g p.o (dzieci 50 mg/kg) 1 godz. przed zabiegiem
2. Dla chorych, którzy nie mogą przyjmować leku doustnie: amoksycylina lub ampicylina 2,0 g i.v. (dzieci 50 mg/kg) 0,5-1 godz. przed zabiegiem
3. Dla chorych uczulonych na penicylinę/amoksycylinę/ampicylinę: klindamycyna 600 mg p.o. (dzieci 20 mg/kg) albo azytromycyna, lub klarytromycyna 500 mg p.o. (dzieci 15 mg/kg) 1 godz. przed zabiegiem.
4. Dla chorych uczulonych na penicylinę/amoksycylinę/ampicylinę, którzy nie mogą przyjmować leku doustnie: klinadamycyna 600 mg i.v. (dzieci 20 mg/kg) 0,5 godz. przed zabiegiem.

 

Zabiegi w obrębie układu moczowo-płciowego lub pokarmowego (z wyłączeniem przełyku):
1. Chorzy z grupy dużego ryzyka: 0,5-1 godz. przed zabiegiem ampicylina lub amoksycylina 2,0 g i.v. + gentamycyna 1,5 mg/kg i.m. lub i.v. oraz po 6 godz. ampicylina lub amoksycylina 1g p.o.
2. Chorzy z grupy dużego ryzyka uczuleni na penicylinę, ampicylinę, amoksycy­linę: wankomycyna 1,0 g i.v. (dzieci 20 mg/kg) w ciągu 1-2 godz. + gentamy­cyna 1,5 mg/kg i.v. lub i.m.
3. Chorzy z grupy umiarkowanego ryzyka: ampicylina lub amoksycylina 2,0 g i.v. (dzieci 50 mg/kg) 0,5-1 godz. przed zabiegiem lub amoksycylina 2,0 g p.o. (dzieci 50 mg/kg) 1 godz. przed zabiegiem.
4. Chorzy z grupy umiarkowanego ryzyka uczuleni na penicylinę, ampicylinę, amoksycylinę: wankomycyna 1,0 g i.v. (dzieci 20 mg/kg) w ciągu 1-2 godz.

 

Inne uwagi:
1. U chorych otrzymujących antybiotyki z innych przyczyn najbardziej niebez­pieczne są drobnoustroje lekooporne. Zamiast amoksycyliny lub ampicyliny można zastosować klindamycynę, azytromycynę lub klarytromycynę.
2. U chorych poddawanych operacjom kardiochirurgicznym lub zabiegom w obrębie zakażonych tkanek miękkich, kości i stawów należy zastosować antybiotyk aktywny wobec gronkowców (S. aureus i S. epidermidis, opornych lub wrażliwych na metycylinę) lekami z wyboru są cefalosporyny pierwszej generacji, klindamycyna lub wankomycyna (w przypadku oporności na me­tycylinę). W przypadku zabiegów w obrębie zakażonych dróg moczowych należy uwzględnić pałeczki jelitowe i dodać antybiotyk aminoglikozydowy)

 

WPŁYW POKARMÓW I LEKÓW NA SIŁĘ DZIAŁANIA ACENOKUMAROLU

 

Należy pamiętać, że zarówno pokarmy jak i leki mogą mieć wpływ na działanie doustnych antykoagulantów. Część z nich wzmagają a inne osłabiają działanie leku.

 

Produkty o dużej zawartości witaminy K osłabiają działanie doustnych antykoa­gulantów, należy je ograniczać w codziennej diecie, w nawiasach podano zawar­tość witamy K w 100 g produktu:
szpinak (350 mg)
sałata (200 mg)
ziarno soi (190 mg)
kalafior (150 mg)
kapusta (100 mg)
wątróbka (100 mg)
otręby pszenne (80 mg)

 

Produkty o małej zawartości witamy K, w nawiasach podano zawartość witamy K w 100 g produktu:
śmietana (4 mg)
mleko (5 mg)
jabłko (<5 mg)
wołowina (7 mg)
truskawki (13 mg)
marchew (15 mg)
groch (19 mg)
ziemniaki (20 mg)
szparagi (21 mg)
groszek zielony (22 mg)

 

Leki mogą wzmagać lub osłabiać działanie doustnych antykoagulantów. Dotyczy to nie tylko leków które można nabyć wyłącznie na receptę, ale również leków, które są ogólnodostępne, a część z nich jest często reklamowana w telewizji. Poniżej podano grupy leków lub nazwy chemiczne niektórych leków, które wzmagają lub osłabiają działanie doustnych antykoagulantów. W nawiasach po­dano ich najczęstsze nazwy handlowe. Z racji liczby dostępnych leków lista ta nie jest kompletna. Przed zażyciem każdego leku należy dokładnie zapoznać się z informacją załączoną w ulotce i skonsultować bezpieczeństwo jego stosowania z lekarzem.

 

Leki wzmagające działanie doustnych antykoagulantów:
Amiodaron (Cordarone, Opacorden)
Allopurynol (Allopurinol, Allupol, Milurit, Apo-Allopurinol)
Aspiryna (Aspirin, Acard, Polopiryna, Polocard, Bestpiryn)
Cymetydyna (Altramet, Cimetidine, Cimetidinum)
Erytromycyna (Erythromycinum, Davercin, Aknemycin)
Flukonazol (Fluconazol, Diflucan, Mycomax)
Heparyna i jej pochodne (Clexane, Flaxiparine)
Ketoprofen (Ketoprofen, Bi-Profenid, Ketonal, Profenid)
Kotrymoksazol
Metronidazal (Metronidazol)
Mikonazol (Gyno-Daktarin, Gyno-Femidazol)
Norfloksadyna (Nolicin, Norbactin)
Ofloksacyna (Oflodinex, Ofloxin, Tarivid, Zanocin),
Omeprazol – wydłuża czas eliminacji warfaryny (Bioprazol, Gasec, Helicid,
Losec, Omar, Omeprazol, Ortanol, Polprazol, Prazol, Ulzol)
Piroksykam (Pirixicam, Apo-Piroxicam)
Propafenon (Polfenon, Rytmonorm)
Propranolol (Propranolol)

 

Większość leków należących do tzw. niesterydowych leków przeciwzapalnych, stosowanych m.in. w przeziębieniach, grypie i bólach różnego pochodzenia, dostępnych również bez recepty.

 

Leki zmniejszające działanie doustnych antykoagulantów:
Barbiturany (jedna z grup leków uspakajających)
Doustne leki antykoncepcyjne
Gryzeofulwina (Gricin)
Karbamazepina (Amizepin, Neurotop, Tegretol, Timonil)
Ryfampicyna (Rifampicin, Rifamazyd)
Witamina K
Preparaty wielowitaminowe zawierające witaminę K
Alkohol w każdej postaci nasila działanie doustnych antykoagulan­tów, czyli obniża krzepliwość krwi. Dotyczy to zwłaszcza osób z cho­robami wątroby.

 

EWENTUALNOŚĆ CIĄŻY

 

Należy pamiętać, że doustne leki przeciwkrzepliwe wywierają szkodliwy wpływ na płód od poczęcia do 3 miesiąca i od 6 miesiąca ciąży do dnia porodu. Dlatego decyzja o macierzyństwie musi być przedyskutowana z leka­rzem.14

 

KONTROLA PPZIOMU CUKRU WE KRWI ( dotyczy pacjentów z cukrzycą)

 

Przyczyną cukrzycy jest niedobór lub brak aktywności insuliny hormonu produkowanego w trzustce. Na skutek złego funkcjonowania komórek trzustki, organizm nie jest w stanie wyprodukować wystarczającej ilości insuliny, która reguluje przemianę węglowodanów i decyduje o prawidłowym poziomie glukozy we krwi. W zależności od typu cukrzycy oraz poziomu cukru, sposób jej leczenia jest odpowiednio dobrany. Pacjent może być leczony tylko dietą lub dietą i tabletkami, które sprawią, że trzustka lepiej pracuje. Jeżeli poziom cukru jest stale podwyższony, musi być podawana insulina z równocześnie ściśle przestrzeganą dietą. Jest to metoda, aby poziom cukru w organizmie był zbliżony do wartości fizjologicznych. Im bardziej poziom cukru we krwi zbliżony jest do tych wartości, tym mniejsze ryzyko wystąpienia powikłań cukrzycy.

 

U pacjentów po operacji kardiochirurgicznej, warunkiem bezwzględnym aby rana szybko i dobrze się zagoiła jest wielka dbałość o rany pooperacyjne i przestrzeganie prawidłowego poziomu cukru we krwi.

 

PRAWIDŁOWY POZIOM CUKRU
–  na czczo 80 – 120 mg%
– 2 godziny po posiłku do 170 mg%

 

KONSEKWENTNIE PRZESTRZEGAJ

  • Właściwego odżywiania się
  • Doboru odpowiedniego wysiłku fizycznego
  • Samodzielnego badania poziomu cukru we krwi
  • Właściwego wstrzykiwania insuliny
  • Odpowiednich dawek insuliny w zależności od wyników pomiarów cukru we krwi, diety, wysiłku fizycznego
  • Umiejętnego rozpoznania niedocukrzenia i przecukrzenia oraz analizy popełnionych błędów

 

PROWADŹ DZIENNICZEK SAMOKONTRLI, W KTÓRYM ZAPISUJ:

  • Godzinę wykonania pomiaru cukru
  • Dawki i rodzaj podawanej insuliny, oraz
  • Ilość spożywanych WW (wymienników węglowodanów)
  • Kontrolne badania HbA1C raz na trzy miesiące
  • Uwagi – czyli własne spostrzeżenia

 

Systematyczne prowadzenie dzienniczka samokontroli pomoże  Twojemu lekarzowi – diabetologowi w dokładnej ocenie wyrównania cukrzycy.  Podczas wizyty w Poradni Diabetologicznej będziesz mógł omówić pojawiające się problemy, a także przedyskutować.