Rehabilitacja chorych po transplantacji płuc

Wykonana w naszym ośrodku w 2001 roku pierwsza pomyślna transplantacja serca i płuc postawiła nowe zadania nie tylko przed kardiochirurgiem i transplantologiem, ale również przed zespołem fizjoterapeutów. Pojawiło się pytanie, jakie postępowanie rehabilitacyjne będzie najkorzystniejsze dla tych chorych. Pomimo wieloletniego już doświadczenia w rehabilitacji osób po transplantacji serca, w odniesieniu do chorych po przeszczepie płuc konieczne było wyznaczenie nowych celów fizjoterapii oddechowej, z uwzględnieniem głębokich zaburzeń fizjologii płuc, takich jak brak transportu rzęskowego, odruchu kaszlowego i odnerwienie płuc występujące u tych chorych we wczesnym okresie po zabiegu.

 

Aby sprostać nowym wyzwaniom zespół Śląskiego Centrum Chorób Serca, razem z lekarzem prowadzącym, dr. Jackiem Wojarskim, wprowadził 24-godzinną opiekę fizjoterapeuty, obejmującą rehabilitację oddechową prowadzoną co godzinę oraz wczesne uruchomienie chorego. Zastosowany program fizjoterapii miał na celu: utrzymanie drożności drzewa oskrzelowego ze względu na brak możliwości samooczyszczania, rozprężenie płuca przeszczepionego oraz możliwie szybki powrót do pełnej sprawności.

 

Kolejne transplantacje poszerzały nasze doświadczenia i przyczyniały się do modyfikacji naszego postępowania. Zaobserwowano, że brak odpowiedniego wypoczynku chorego w nocy powodował zmęczenie, rozdrażnienie i mniejszą chęć do współpracy. Na zlecenie lekarza wprowadzono 3-godzinną przerwę w rehabilitacji (pomiędzy godziną trzecią a szóstą rano) przeznaczoną na ciągły sen. Obecnie rehabilitację w systemie 24-godzinnym prowadzimy do 6. doby po zabiegu. Po upływie tego okresu wprowadzamy opiekę 12-godzinną, aż do dnia wypisu chorego ze szpitala.

 

Rehabilitacja chorych po przeszczepie płuc stanowi integralną część wdrożonego w naszym ośrodku w 2004 roku pierwszego w Polsce programu transplantacji płuc.

 

 

Ryc. 1. Zabrze, 25 X 2001 r.

 

Pierwsza pomyślna transplantacja serca i płuc w Polsce u 38-letniego chorego z ciężkim pozawałowym uszkodzeniem serca i nieodwracalnym nadciśnieniem płucnym. Na zdjęciu pacjent w trakcie treningu rowerowego.

 

 

Ryc. 2. Pacjent po transplantacji lewego płuca w trakcie rehabilitacji na oddziale pooperacyjnym.

 

 

Ryc. 3. W pierwszym rzędzie od lewej siedzą: 28-letnia pacjentka po transplantacji serca i płuc, 31-letni pacjent po zabiegu transplantacji obu płuc i 50-letnia chora po transplantacji pojedynczego płuca.

 

 

Ryc. 4. Pacjent po transplantacji obydwu płuc (pierwszy z prawej) w 23. dobie po zabiegu podczas ćwiczeń grupowych.

 

 

Ryc. 5. Pacjent po transplantacji obydwu płuc (DLT) w 15. dobie po zabiegu w trakcie treningu na ergometrze.

 

 

Ryc. 6 i 7. Chora po transplantacji pojedynczego płuca podczas spaceru.