Dieta po zawale serca

Adam Dragon

 

Czym jest zawał mięśnia sercowego? Jest jedną z postaci choroby wieńcowej, w której występuje niedostateczne ukrwienie serca na skutek zwężenia bądź zamknięcia światła tętnic, co powoduje powstanie obszaru martwicy. Objawem niedokrwienia jest ból w klatce piersiowej, promieniujący ku górze do rąk czy żuchwy, któremu mogą towarzyszyć duszności, zlewne poty, zawroty głowy, omdlenia. Zawał serca jest zazwyczaj następstwem zaawansowanej miażdżycy tętnic wieńcowych.

 

Dietę po zawale ustala się indywidualnie, w zależności od stanu chorego. W przypadku pacjenta leżącego, przez pierwsze 24 h dieta powinna być płynna, lekkostrawna, ze względu na możliwość wystąpienia nudności i wymiotów. Zbyt szybkie wprowadzenie normalnego żywienia może wiązać się z niebezpieczeństwem zaaspirowania treści pokarmowej do płuc, co z kolei może grozić komplikacjami zdrowotnymi, a nawet nagłym zatrzymaniem pracy serca. Chory w pierwszych dniach powinien ograniczyć podaż kalorii do 20 kcal na kg należnej (czyli prawidłowej dla niego) masy ciała. Zatem osoba o rzeczywistej masie ciała 80 kg i należnej 60 kg powinna dostarczyć organizmowi około 1200 kcal.

W kolejnych dniach należy wprowadzać dietę lekkostrawną. Posiłki powinny być małe, ale częste (do 5-6 dziennie). Duże objętościowo danie, poprzez znaczne wypełnienie żołądka, może utrudniać oddychanie oraz zwiększać metabolizm, co stanowi duże obciążenie dla serca. Niektórzy dietetycy zalecają spożywanie tłuszczów zawierających wielonienasycone kwasy tłuszczowe; znajdują się one m.in. w tłustych rybach morskich. Tłuszcze te nie dopuszczają do tworzenie się zakrzepów; zmniejszając poziom fibrynogenu, zmniejszają poziom trójglicerydów, podnoszą również poziom tzw. „dobrego” cholesterolu, czyli HDL. Zaleca się często także dodawanie do potraw czosnku, który powoduje obniżenie ciśnienia krwi i jej krzepliwości.

 

W diecie tej należy ograniczyć podaż cholesterolu oraz sodu. Niewskazane są napoje zawierające kofeinę, wykluczyć zatem należy kawę i herbatę. Można jednak wprowadzić ich bezkofeinowe odpowiedniki.

 

Po powrocie do domu należy wprowadzić pewne ograniczenia żywieniowe:

  • dieta powinna być niskocholesterolowa, ograniczająca tłuszcze nasycone, czyli wykluczająca tłuste mięsa (wieprzowina, wołowina, tłusty drób), tłuste wędliny, smalec, masło, tłusty nabiał, jaja;
  • posiłki powinny być lekkostrawne – ograniczyć należy więc produkty wzdymające;
  • ograniczeniu powinien podlegać cukier, słodycze, alkohol, sól;
  • zamiast soli powinno stosować się przyprawy ziołowe. Dania należy gotować lub piec w folii; smażenie czy duszenie na tłuszczu należy wykluczyć;
  • należy zwiększyć spożycie ryb (przynajmniej 2 razy w tygodniu), bogatych w kwasy tłuszczowe omega-3, które zmniejszają ilość trójglicerydów, a zwiększają stężenie „dobrego” cholesterolu frakcji HDL;
  • zaleca się zwiększenie spożycia błonnika, czyli wprowadzenie do menu produktów pełnoziarnistych (kasze, pieczywo razowe, płatki owsiane, musli);
  • tłuszcze zwierzęce należy zastąpić roślinnymi, używać oliwy z oliwek, miękkich margaryn;
  • należy wprowadzić chudy nabiał, zwłaszcza produkty fermentowane jak kefir, jogurt, maślanka.

 

Osoby otyłe powinny po zawale starać się zmniejszyć swoją masę ciała. Konieczne jest więc wprowadzenie diety redukcyjnej, polegającej na ograniczeniu podaży kalorii, przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniej ilości składników odżywczych.

 

Osoby chore na cukrzycę muszą dążyć do unormowania poziomu glikemii; należy wykluczyć spożycie cukrów prostych w okresie po przebytym zawale.

 

U wszystkich pacjentów, w okresie 3, 6 i 9 miesięcy po przebytym zawale, należy oceniać stan gospodarki lipidowej i – w zależności od stanu zdrowia modyfikować i ustalać indywidualną dietę.

 

Przykładowa dieta w pierwszych dniach po zawale serca:

 

I Śniadanie:
herbata
bułka
margaryna niskotłuszczowa
szynka drobiowa
fromage z ogórkiem

 

II Śniadanie : sok z marchwi

 

Obiad :
żurek czysty
pierś z indyka w sosie pomidorowym
buraczki
ziemniaki
kompot z jabłka

 

Podwieczorek: grejpfrut

 

Kolacja:
kasza gryczana
surówka z marchwi i jabłka z oliwą
kefir